Rakowiec

WIEŻA CIŚNIEŃ - RURMUS



Autor: Halina Czarniecka-Kołodziej


Jednym z głównych problemów mieszkańców miast było zaopatrzenie w wodę. Pierwsze wodociągi wybudowane zostały we Wrocławiu w 1272 roku na mocy zgody Henryka IV. Było to urządzenie prymitywne, woda nie osiągała odpowiedniego ciśnienia i nie docierała do końcowych odcinków drewnianych rur.

Sytuacja poprawiła się wraz z wybudowaniem w II połowie XIV wieku pierwszej wieży ciśnień zwanej rurmusem (Wasserturm) „Dolne Młyny”.

Wraz z rozwojem miasta (wzrostem liczby ludności) wybudowano kolejne wieże ciśnień. W I połowie XVI wieku wzniesiono rurmus zwany kunsztem Św. Macieja. Był to budynek murowany. We wnętrzu znajdowały się urządzenia czerpiące wodę z Odry i przelewające ją do wodociągu.

Trzeci rurmus „Kocur” wybudowano w 1596 roku. „Kocur” zaliczał się do kunsztów średnich, jego wydajność wynosiła 700 m sześciennych na dobę, natomiast wielki kunszt dostarczał 1000 m sześciennych na dobę. W 1871 roku Na Grobli powstał nowoczesny zakład wodociągowy poruszany pompami parowymi. W okresie prosperity wieża Na Grobli dostarczała do sieci wodociągowej 1800 m sześciennych na dobę. Budowa tak dużego założenia wynikała z przewidywanego wzrostu liczby mieszkańców. Do zbiorników wieży ciśnień wodę z Odry wtłaczała maszyna parowa o wysokości 24 m z kołem zamachowym, umieszczona aż na trzech kondygnacjach. Maszynę zbudowano w fabryce Rufera we Wrocławiu. Dotąd wzbudza u oglądających podziw ogromem oraz kunsztem wykonania. Zobaczyć możemy przepiękne żeliwne, fantazyjne w kształcie elementy dekoracyjne z motywem roślin wodnych i podtrzymujące konstrukcję maszyny kolumny korynckie. Wspaniale też prezentują się odlane z żeliwa schody.

Obecnie wodę dostarcza zespół pomp umieszczonych bezpośrednio na sieci zapewniając stałe zasilanie. Na podkreślenie zasługuje unikalność koncepcji rozwiązania poboru wody przetaczanej z Bystrzycy do Oławy kanałem. Woda z Oławy wlewa się do sieci stawów, wokół których wywiercono setki studni. Dzięki temu woda, przesączając się przez grubą warstwę gruntu, nabiera cech wody podziemnej. Prędkość filtracji jest na tyle niewielka, że umożliwia kompensację okresowych wzrostów poziomu zanieczyszczeń wód Oławy.



1. 2. 3.
4. 5. 6.
7.



Literatura

1. Chądzyński Wojciech: Wrocław, jakiego nie znacie. I-BiS, Wrocław 2005
2. Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2001
wieza_cisnien_rurmus.txt · ostatnio zmienione: 2011/07/21 09:44 (edycja zewnętrzna)